मनोगत

मारवा

2012-01-24T16:16:00.000-08:00

तिन्ही सांजेची वेळ होती. मी असाच तलावाकाठी बसलो होतो. मंद वारा वहात होता. पाण्यावरच्या हलक्या लाटा हळूच पायावर येवून धडकत होत्या. सूर्यास्त झाला होता. संधिप्रकाश चहूकडे दाटला होता आणि मनात एक प्रकारची हुरहूर दाटली होती. अचानक मारव्याचे सूर कानावर पडले आणि मी त्या सुरांमध्ये विरघळून गेलो.. त्यावेळी मारवा एकदम माझ्या मनाला भावला! आणि जसा जसा ऐकत गेलो तशी माझी मारव्याशी मैत्री जुळत गेली.

संध्याकाळची वेळ.. दिवसभराच्या धकाधकीने थकलेला जीव.. आणि मग मन ताबा घेतं!! दिवसभराचा लेखा जोखा मांडतं.. सूर्यास्त होत असतो.. मनामध्ये सुद्धा एक प्रकारचा अंधार दाटून येत असतो.. एक प्रकारची हुरहूर असते.. एक अनामिक काहूर माजतं मनात.. कशाचीतरी ओढ लागते.. आणि मग माझ्या नकळत मी मारव्याची सोबत घेतो.. त्याचे सूर थेट काळजाचा वेध घेतात.. त्या सुरांमध्ये मनसोक्त भिजून घेतो मग मी.. मारवा रागच असा आहे की ह्या अश्या मन:स्थिती मध्ये तो चपखलपणे बसतो आणि मनामधल्या भावांना हे एक नवीन स्वररूप मिळतं!!

मारव्याच्या सुरांमध्ये एक प्रकारचं गांभीर्य आहे.. एक प्रकारचं नैराश्य आहे.. आणि एक प्रकारची अशांतता आहे!! संध्याकाळच्या वेळी मनात उमटणारे हे सगळे भाव अगदी तंतोतंतपणे ह्या रागातून अनुभवायला मिळतात!! मारव्यातली एक सुप्रसिद्ध बंदिश "गुरु बिन कैसे ज्ञान न आवे" तर फारच अप्रतिम आहे.. अनेक कलाकारांनी ही बंदिश सादर केली आहे आणि ज्याला मारवा कळलाय अश्या गायकाकडून ही बंदिश ऐकली की बंदिशीचे शब्द आणि गायनातील उत्कट भाव ऐकून एका वेगळ्याच विश्वात जायला होतं!! पंडित भीमसेन जोशींनी गायलेली ही बंदिश youtube वर उपलब्ध आहे. त्याची लिंक इथे देत आहे (गुरूबिन ज्ञान).

भीमसेनांचा धीरगंभीर आवाज, त्यांची रागावराची हुकुमत आणि सादरीकरण एक वेगळाच अनुभव देवून जातात..

भारतीय शास्त्रीय संगीतामध्ये खरोखरच एक वेगळीच शक्ती आहे!! मानवी मनाच्या वेगवेगळ्या अवस्था, दिवसाच्या विविध वेळी होणारे मनाचे बदल ह्या संगीतामधून इतक्या अचूकपणे अनुभवता येतात की प्रत्येक वेळा मी जेव्हा हे संगीत ऐकतो आणि ही अनुभूती घेतो तेव्हा आपसूकच मी परत एकदा नव्याने ह्या संगीताच्या प्रेमात पडतो!! मनातल्या सगळ्याच भावना शब्दबद्ध करणं खूप कठीण आहे, पण त्या भावना स्वरबद्ध करण्यासाठी आपल्या शास्त्रीय संगीतामध्ये एक तरी राग आहेच असा माझा ठाम विश्वास आहे!!

मला आवडणाऱ्या मारवा रागाच्या काही लिंक्स देत आहे.. जरूर ऐका!!

पंडित अजय चक्रवर्ती (भाग १, भाग २)

उस्ताद रशीद खान

बडे गुलाम आली खान साहेब

संवाद

2012-01-05T15:40:00.000-08:00

कंटाळा आला आहे वर्तमानाचा
आणि पिचलोय मी पुरता भूतकाळाच्या आठवणींमध्ये...
मला जायचंय भविष्याची सफर करायला..

असं काय रे अगदी झालंय तुला?
काय अगदी दु:खाचे डोंगर कोसळलेत?
एवढा का राग बाबा वर्तमानावर, एवढा का शोक भूतकाळाचा?
अरे,
भूतकाळ विसर, वर्तमानात जग,
भविष्य आपोआपच घडेल!!

बरोबर आहे, तू असंच सांगणार रे,
तुला काय कळणार माझ्या व्यथा?
बरोबर आहे, तू असंच सांगणार रे,
तुला काय माहित माझ्या कथा?

अशी स्वत:बद्दल सहानुभूती का निर्माण करतोयस?
का या दुष्टचक्रामध्ये स्वत:ला भिरकावातोयास?
लोकांनी तुझ्याकडे केविलवाण्या नजरेने बघावं
आणि म्हणावं की चांगला मुलगा आहे, नको होतं असं व्हायला..
ह्यात कसला रे पुरुषार्थ?

बरोबर आहे,
तू असंच सांगणार रे!!
तुला सगळं मिळालंय आयुष्यात,
पण माझं तसं नाहीये रे..
समोर दिसतंय, पण हाती गवसत नाही,
असं कधी अनुभवलंयस का तू?
बहुधा नसेलच...
नाहीतर पुरुषार्थाच्या गोष्टी नसत्या केल्यास..

समोर दिसतंय, पण हाती गवसत नाहीस असं म्हणालास ना?
ते नाही मिळालंय म्हणून एवढं दु:ख झालंय असं म्हणालास का?
पण,
आता समजलंय ना की दु:खाचं मूळ काय ते?
मग जा ना सामोरा..
लढ..
येईल अपयश सुरुवातीला..
यशापयश काही आपल्या हातात नाही, पण प्रयत्न करणं तर आहे!!
आणि मिळणाऱ्या यशाकडे न बघता प्रयत्न करत रहाणं हाच खरा पुरुषार्थ आहे!!

संगीतरत्न MS अम्मा

2011-12-25T15:33:00.000-08:00

भारतीय शास्त्रीय संगीतामध्ये काही औरच जादू आहे! कितीही ऐकलं तरीही मनाचं समाधानच होत नाही!! आणि प्रत्येक वेळी ऐकताना काही नवीनच अनुभूती मिळते.. बावीस श्रुतींमधून निर्माण झालेलं हे जग खरंच अगाध आहे. ह्या अद्भुत जगातील मला सगळ्यात भावलेली व्यक्ती म्हणजे सुब्बुलक्ष्मी. प्रेमाने MS अम्मा म्हणून ओळखल्या जाणाऱ्या!! त्यांचं संगीत ऐकलं आणि मी दक्षिण भारतीय संगीताच्या प्रेमातच पडलो.

भारतामध्ये शास्त्रीय संगीताचे मुख्य प्रकार दोन, उत्तर भारतीय किंवा हिंदुस्तानी आणि दक्षिण भारतीय किंवा कर्नाटकी. खरतर आपल्याकडे भारतामध्ये एकच संगीत पद्धती होती. पण बहुतांश उत्तर भारत मुसलमान राजवटीखाली गेल्यावर पर्शियन संगीताचा प्रभाव उत्तर भारतातल्या संगीतावर पडला आणि आज आपण ज्या पद्धतीला उत्तर भारतीय शास्त्रीय पद्धत म्हणतो ती अस्तित्वात आली. दक्षिण भारतात मुसलमान राजवटीची झळ म्हणावी तितकी न पोहोचल्यामुळे त्यांचे संगीत अबाधित राहिले आणि आज आपण त्या संगीत पद्धतीला कर्नाटकी संगीत पद्धती म्हणतो.

ह्या दक्षिण भारतीय संगीतामधल्या सर्वात श्रेष्ठ कलाकार म्हणजे MS सुब्बुलक्ष्मी!! भारताच्या इतिहासामध्ये भारतरत्न ह्या सर्वोच्च पुरस्कारानी गौरवलेल्या गेलेल्या पहिल्या गायिका!! १९१६ मध्ये मदुराई येथे MS अम्मांचा जन्म झाला. त्यांची आई उत्तम वीणावादिका होती. घरामध्येच संगीताचं शिक्षण सुरु झालं ते आईच्या देखरेखीखाली!! सुरुवातीला आईला देवळामध्ये भजने गाताना त्या वीणेवर साथ करत असत. पुढे त्यांनी त्याच देवळामध्ये भजने गायला सुरुवात केली. हळूहळू त्यांची ख्याती वाढत गेली आणि वयाच्या अवघ्या १३ व्या वर्षी एका लग्नामध्ये त्यांना गायला बोलावले. त्या लग्नामध्ये त्या जवळजवळ २ तास गायल्या आणि नंतर कित्येक दिवस लोक त्यांच्या गायानाचीच चर्चा करत होते.. आणि मग पुढे वयाच्या १७ व्या वर्षी चेन्नई मध्ये संगीत अकादमी मध्ये त्यांची मैफिल तेथील विद्वान, जाणकार आणि रसिकांसमोर झाली आणि त्यांनी त्या काळी असलेल्या पुरुषप्रधान संगीत संस्कृतीला एक धक्काच दिला. त्यांचे गायन ऐकून मंत्रमुग्ध झालेले रसिक पुढे त्यांच्या संगीतामध्ये बुडून गेले.. MS अम्मानी ३/४ तमिळ चित्रपटातूनही काम केले. त्यांनी साकारलेली मीराबाईची भूमिका तर अजरामर झाली. UN concert मध्ये आपली कला सादर करण्याचा अनोखा सन्मान त्यांना लाभला आणि त्यांनी मग जगभरातील प्रतिनिधींना मंत्रमुग्ध केलं.

आपल्या संगीतातून अनेक लोकांना आनंद देणाऱ्या अम्मांच संगीत खरंच दैवी होतं. त्या गाताना ज्या भक्तिभावाने गायच्या, तो त्यांच्या गाण्यामधून ओसंडून वाहायचा आणि मग त्या गायनाला एक वेगळीच उंची प्राप्त व्हायची. आपोआपच श्रोतेसुद्धा मग संगीतामध्ये तल्लीन होवून जायचे!! त्यांनी गायलेली भजने ऐकून, विशेषतः त्यांचं "रघुपती राघव राजा राम" ऐकून गांधीजी तर फारच प्रभावित झाले होते. पंडित नेहरूंनी त्यांचं गाणं ऐकून प्रतिक्रिया दिली की मी केवळ एक पंतप्रधान आहे पण सुब्बुलक्ष्मी ह्या संगीताच्या अनिभिषिक्त सम्राट आहेत, त्यांच्यापुढे मी तो काय? त्यांनी गायलेली अनेक भजने प्रसिद्ध आहेत, पण मला विशेष आवडणारी भजने म्हणजे राजाजींनी लिहिलेलं "कुरै ओंदृम इल्लई", मुद्दुस्वामी दीक्षितरचं "वातापी गणपतिं भजे अहं", त्यागराजर स्वामींनी लिहिलेलं "जगदानन्द कारका", शंकराचार्याचं "भज गोविन्दम, भज गोविन्दम". तसंच त्यांनी गायलेलं "व्यंकटेश सुप्रभातम" तर अजरामर आहे. ह्यातील विष्णूची एक हजार नावं आणि त्यांचे उच्चार बरोबर येण्यासाठी सुब्बुलक्ष्मींनी खूप मेहनत घेतली होती. पुढे तिरुपती देवस्थानच्या ब्रह्मवृंदापुढे त्यांनी परीक्षा दिली आणि त्यामध्ये उतीर्ण झाल्यावर मगच आज आपण ऐकतो त्या सुप्रभातमचा उदय झाला. त्यांचं गायन ऐकून प्रभावित झालेल्या ब्रम्हवृंदाने त्याचा तिरुपती देवस्थानच्या गायिका म्हणून सन्मान केला.

दुर्दैवाने मला कधीही सुब्बुलाक्ष्मींना प्रत्यक्ष ऐकता आलं नाही. पण आजकालच्या ह्या youtube च्या जमान्यामध्ये मी त्यांना रोज ऐकतो!! त्यांचं गाणं ऐकणे तसेच बघणं हाही एक अनुभव असतो. शुद्ध सूर आणि स्पष्ट उच्चारण ही त्यांच्या गायनाची वैशिष्टे होती. त्याचा साधेपणा, शांतपणा आणि गाण्यात एकरूप होवून जाणं आजकालच्या जमान्यात फार कमी दिसतं.. ह्या अश्या संगीतरत्नाला माझा मनोभावे प्रणाम!!

मला आवडणाऱ्या त्यांच्या गाण्याच्या काही youtube लिंक देत आहे..

भज गोविन्दम.
जगदानंद कारका
वातापी गणपतिं भजे अहं
कुरै ओंदृम इल्लई
भैरवी रागातील वर्णम

(टीप: वरील फोटो 'द हिंदू' ह्या दैनिकातून घेतला आहे.)

चाफा

2011-11-26T10:34:00.001-08:00

ह्या अश्या कातरवेळी, चाफ्याच्या झाडाखाली भेटून जातेस..
माझ्या मनाला एक अनामिक हुरहूर लावून जातेस..

हाच तो चाफा जिथे आपण पहिल्यांदा भेटलो,
आणि मग रोजच भेटत राहिलो..

ह्याच चाफ्याने ओळखला होता मनातला गोंधळ,
आणि उधळली होती आपल्यावर प्रेमाची ओंजळ..

ह्याच चाफ्याखाली बसून रंगवली होती स्वप्नं आपल्या पुढच्या आयुष्याची,
ह्याच चाफ्याला साक्षी ठेवून घेतली होती आण-भाक आपल्या प्रेमाची..

हाच तो चाफा ज्याने ऐकली आपली प्रेमगीते,
आणि हाच तो चाफा ज्याने पहिले आपले रुसवे फुगवे..

ह्याच चाफ्याखाली बांधलं होतं आपल्या प्रेमाचं राउळ,
आणि इथेच टाकलं होतं आपल्या एकत्र आयुष्याचं पहिलं पाउल..

पण, आता सुकला ग तो चाफा..
आणि उरल्या फक्त आठवणी..
तरीही येतो मी नेमाने आपल्या चाफ्याला भेटायला..

आणि
ह्या अश्या कातरवेळी, चाफ्याच्या झाडाखाली भेटून जातेस..
माझ्या मनाला एक अनामिक हुरहूर लावून जातेस..

तुला ते आठवेल रे सारे

2009-06-30T04:59:00.000-07:00

पावसाचे दिवस आहेत.. सगळीकडे अंधारून आलं होतं... आणि मी माझ्या रूमवर परत चाललो होतो. माझ्या तंद्रीमध्ये चालत जात असताना मला लक्षात आलं की मुलं आता घरी निघाली आहेत. आपापले कोर्स संपवून.... आणि चार वर्षांपूर्वीची अशीच एक संध्याकाळ मला आठवली. मी सुद्धा घरी निघालो होतो, माझा कोर्स संपवून... आणि मनात मित्रांच्या आठवणी ठेवून... आपण काही कवी वगैरे नसल्यामुळे भावना आणि आठवणी शब्दबद्ध करणे काही जमले नाही. पण मास्तर जन्मजात कवी असल्याकारणामुळे त्याला कविता सुचली. तिच कविता येथे सादर करत आहे.

तुला ते आठवेल रे सारे
लयसुरांच्या झुल्यावर झुलत राहणे
तबल्याच्या ठेक्यावर गायलेले गाणे
शब्दफुलांच्या रंगात रंगून जाणे
कित्येक कविंच्या संग्रहातील कवने
तुला ते आठवेल रे सारे|

पहाडमाथा चढून भ्रमण करणे
जिथे निसर्गाचे रूप देखणे
न्यहाळता ते भान हरपणे
परतीची अन वाटच भुलणे
तुला ते आठवेल रे सारे|

सांजवेळी तळ्याकाठी सोबत बसणे
'सांज ये गोकुळी' ची पारायणे
सूर्यास्त होताना नि:शब्द होणे
लोहगोलाला स्वतःत उतरवून घेणे
तुला ते आठवेल रे सारे|

झाडांत लपलेला चंद्र शोधणे
आकाशातील तारे मोजत बसणे
नभांगणीची नक्षत्रे ओळखणे
तारा ओघळताच हरखणे
तुला ते आठवेल रे सारे|

सिनेमा नाटकांच्या मैफिली रंगणे
गप्पांच्या फडावर केलेली जागरणे
गणिती-अभियंत्याचा वादही जुंपणे
अकारणही हसणे चिडवणे
तुला ते आठवेल रे सारे|

घरचा मेवा आला की वाटून खाणे
मारूतीच्या नावावर पाणीपुरी चापणे
आला क्षण भरभरून उपभोगणॅ
हे दिवस सरू नयेत असेच वाटणे
तुला ते आठवेल रे सारे|

सुखदु:खातुनी संगत करणे
रेशीमधाग्यात गुंफत जाणे
मन मनास हळुच उमगणे
नि:शब्द होउनी मैत्र उमगणे
तुला हे आकळेल रे सारे
तुला ते आठवेल रे सारे|

एक संध्याकाळ

2009-05-11T05:39:00.000-07:00

संध्याकाळची वेळ होती. मी तलावाच्या काठावर सूर्यास्त बघत बसलो होतो. आपोआपच सांज ये गोकुळी हे गाणे गुणगुणायला सुरुवात केली. माझं मलाच कळलं नाही की मी कधी गाणं गुणगुणायला लागलो. दिवसभर तलावाच्या काठावर किंवा उथळ पाण्यामध्ये समाधी लावून बसलेले बगळे आणि पाणबदकं परत निघाली होती. त्यांच्या थव्यांनी आकाशामध्ये नेहेमीप्रमाणे माळेचा आकार साकारला होता. तलावाच्या काठावर बरेच लोक जमले होते. लहान मुले खेळण्यात दंग होती. काही मुले बाबांनी नवीन आणून दिलेल्या क्रिकेट सेटने क्रिकेट खेळत होती तर काही मुले नवीन सायकल खेळत होती. त्यांच्या बरोबर आलेले आजी, आजोबा, आई, बाबा अशा सगळ्यांचे एक वेगळेच विश्व तयार झाले होते. आजोबा लोक त्यांचा वेगळा गट करुन लोकसभेच्या निवडणुका या विषयावर गप्पा मारत होते. आज्यांनी त्यांचा वेगळा गट तयार करुन आमच्यावेळी असं नव्हतं या विषयावर चर्चासत्रं चालू केलं होतं. बाबा लोकं जागतिक मंदी या विषयामध्ये गुंतले होते तर आया मुलांच्या मागे पळतं होत्या. दिवसभर संपुर्ण विश्वाला उजळवून टाकणारा तो तेजोगोल अस्ताला चालला होता. दिवसभर कामावरुन दमून आलेले लोक संध्याकाळी तलावच्या काठी विसावा घेत निवांत बसले होते. अस्ताला जाणारा सूर्य आणि आकाशात रंगलेल्या रंगपंचमीचा आस्वाद घेत होते. सायंकाळची एक प्रकरची हुरहुर होती. अजुन एक दिवस संपला होता. पण त्यांना उद्याची चिंता नव्हती.

अशीच एक संध्याकाळ. मी हार्बर लोकलने छत्रपती शिवाजी स्थानकावरुन चेंबूरला निघालो होतो. लोकलमध्ये नेहेमीप्रमाणे खूपच गर्दी होती. मला मात्र खिडकीची जागा मिळाली होती म्हणून मी खूष होतो. दिवसभर पोटापाण्याचा उद्योग करुन थकलेले, घामाने थबथबलेले, बॉसने दम दिला म्हणून कातावलेले, लोकलमध्ये जागा नाही मिळाली म्हणून सगळ्या जगावर चिडलेले ते लोक आपापल्या घरी निघाले होते. जशी लोकल निघाली तसा वारा आत आला आणि सगळेजण सुखावले. आज कोणाला ऑफिसमधून काढले, उद्या कोणाचा नंबर येईल याच्या गप्पा रंगल्या. मी खिडकीमधून बाहेरचे दॄष्य बघु लागलो. घरं, खरेतर झोपड्या, भराभर मागे जात होत्या. लहान मुले रेल्वेच्या रुळांजवळ खेळत होती. त्यांना इतक्या जवळून जाणर्‍या लोकलचे जरासुद्धा भय नव्हते. काही मुले गोट्या खेळत होती तर काही टायर. काही जण लोकलकडे बघून टाटा करत होती. त्या मुलांचे बाबा, जे वडापाववाले, हमाल, हातगाडी विक्रेते काही वेळा गुन्हेगारसुद्धा, आपापल्या कामवरुन परतले नव्हते. आया ज्या काही ठिकाणी मोलकरीण म्हणून काम करणार्‍या होत्या त्या अजून परत आल्या नव्हत्या. अनेक घरांमध्ये आजी, आजोबा घरासमोर टाकलेल्या खाटांवर बसून विड्या ओढत होते, मिस्री लावत बसले होते. इतक्यात कुठलेतरी स्थानक आले. बरेच लोक आत चढले. आणि गाडी सुटल्यावर माझे लक्ष आकाशाकडे गेले. सूर्य मावळत होता. गाडीमध्ये बसलेल्या कोणाचेही लक्ष नव्हते मवळणार्‍या सूर्याकडे. सगळ्यांना उद्याची चिंता होती. मी मात्र कधी गाणं गुणगुणायला लागलो माझं मलाच कळलं नाही, सांज ये गोकुळी...

माझी चित्रकला

2009-05-05T20:24:00.000-07:00

लहानपणी शाळेमध्ये आपले काही आवडते विषय असतात आणि काही नावडते. माझा चित्रकला हा अतिशय नावडता विषय होता. काही गोष्टी माणसाला जन्मजात येतात आणि काही कितीही प्रयत्न करुनही जमत नाहीत. चित्रकला हा माझ्यासाठी असाच एक विषय. शाळेमध्ये आम्हाला दर आठवड्याला दोन तास असायचे चित्रकलेचे. शाळेमधून दर वर्षाच्या सुरुवातीला नवीन वह्या मिळायच्या. त्यामध्ये चित्रकलेची पिशवीसुद्धा असायची. पिशवी म्हणजे कागदी पिशवी आणि त्यामध्ये बरेचसे कोरे कागद. दर तासाला सर नवीन चित्र काढायला सांगायचे, आणि पुढील तासाला ते चित्र तपासुन द्यायचे. अशी साधारण १५ चित्रं दरवर्षी असायची. १०० गुणांची वही आणि १०० गुणांची वार्षिक परीक्षा. चित्रकलेच्या परीक्षेमध्ये उत्तीर्ण होण्याचा मार्ग म्हणजे वही नीट आणि वेळच्यावेळी पूर्ण करणे. पण नेहेमीप्रमाणे वही कधीही पूर्ण झाली नाही.

चित्रकलेच्या वहीसाठी विषयसुद्धा भारी असायचे. क्रिकेटचा सामना, भाऊबीज, दूधवाला, व्यंगचित्र वगैरे. ही सगळी चित्रं काढताना त्रेधातिरपिट उडायची. क्रिकेटच्या सामन्याच्या चित्रामध्ये दोन पंच फक्त उभे दिसत होते, बाकी सगळे खेळडू मैदानावर आडवे!! दूधवल्याच्या चित्रामध्ये दूधवाला पहाटे येतो म्हणून जवळजवळ सगळं चित्रं काळं करुन टाकलं होतं. आणि माणसंसुद्धा काही रेखीव नसायची. एक वर्तुळ म्हणजे डोकं, त्याखाली एक आयत अन खाली अजुन दोन आयत की झाला माणूस!! भाऊबीजेचं चित्रं तर अप्रतिम होतं. भाऊ आणि बहीण दोघेही उभे आणि खोलीमधला पंखा खूपच मोठा. अर्धं चित्रं त्यानेच भरलेलं!! असा सगळा दिव्यं प्रकार असायचा त्या वही मध्ये.. केवळ संकल्प चित्र काढता यायचे!! हा आपला आवडीचा प्रकार होता चित्रकलेमधला. संकल्प चित्रामध्ये नेहेमी पूर्ण मार्क असायचे.

चार वर्षं चित्रकला हा विषय होता, पण माझ्यापेक्षा माझ्या आईबाबांचीच चित्रकला सुधारली. ज्या दिवशी चित्रकलेची वही पूर्ण करुन द्यायची असेल त्या आधीचे दोन दिवस घरामधले सगळे चित्रकार व्हायचे. वेगवेगळी चित्र आपसात वाटुन घ्यायचे. मी फक्त चित्र रंगवायचं काम करयचो. त्यामधेही पहिल्यांदा सगळ्या चित्राला पिवळा रंग फासावा लागे. आजपर्यंत मला ह्याचे कारण नाही समजले आहे!! पण पिवळा रंग फासुन सगळ्या चित्राचा बट्याबोळ व्हायचा!! कसतरी करुन वही पूर्ण करणे हेच ध्येय असायचे.

पण अशी ही इतरांची घेतलेली मदत परीक्षेमध्ये भोवायची. संकल्प चित्र सोडून दुसरं कुठलही चित्र काढता यायचं नाही. दरवर्षी कसाबसा पेपर पास करायचो. वर्गातल्या काही मित्रांची चित्रकला खरोखर सुंदर होती. त्यांची चित्रं बघुन मला स्फुरण चढायचं. पण त्यांच्यासारखी चित्रं काढणं कधी जमलचं नाही. दरवर्षी मग मी नेम करायचो की उन्हाळ्याच्या सुट्टीमध्ये चित्रकला सुधारायची. पण अजुनही ती उन्ह्याळ्याची सुट्टी आली नाहीये! पण मी चित्रकला शिकायचा निश्चय लहानपणीच केलेला आहे, बघुया कधी पूर्ण होतो ते...
माझी काही चित्रं मी जतन करुन ठेवली आहेत, पुढे कधीतरी इथे अपलोड करेन.